ORGAN BAGIŞI

Organ Bağışı
3-9 Kasım tarihleri Ülkemizde organ bağışı haftası olarak kutlanmaktadır. Ancak Ülkemiz bu konuda yeterli düzeye ulaşamamıştır. Ülkemizde Organ Bağışı ve organ nakli sayılarının yetersizliği son dönem Organ yetmezliği nedeni ile tedavi görmekte olan bir çok hastanın organ beklerken hayatını kaybetmesine neden olmaktadır. Bu bağlamda organ yetmezliği önemli bir sağlık sorunu olarak karşımıza çıkmaktadır. Böylesine önem arz eden bir sağlık sorunun çözümü ise organ bağışına duyarlı insanlarımızdır. Bir gün bizim ve sevdiklerimiz için de gerekebileceğini asla unutmayalım. Organ nakli bekleyenlerin umudu olalım ve insanlık adına bir el de biz uzatalım.

Organ bağışı ile ilgili kavramlardan bahsedecek olursak ;
Organ bağışı nedir?
Bir kişinin hayatta iken kendi isteği ile, tıbben yaşamı sona erdikten(beyin ölümü gerçekleştikten) sonra doku ve organlarının, başka hastaların tedavisi için kullanılmasına izin vermesi ve bunu iki şahit huzurunda belgelemesidir. Akli dengesi yerinde ,18 yaşından büyük olan herkes organ bağışında bulunabilir. Organlarının birini bağışlayacağı gibi tamamını da bağışlayabilir.

Organ nakli nedir?
Bir organın görevini yerine getiremeyip, vücuda zarar vermeye başladığı durumda, hasta olan o organın, bir başka kişiden alınan sağlam organ ile değiştirilmesi işlemidir. Bağışlanmış olan organın uygunluğu, vericinin beyin ölümü gerçekleştikten ve ailenin onayı alındıktan sonra, sağlık ekibi tarafından uygunluğu tespit edildikten sonra yapılır.

Organ bağışı yapılan birimler hangileridir?
Sağlık Müdürlüklerine, Kamu ve Özel tüm hastanelere, , Emniyet Müdürlüklerine, Organ Nakli Yapan Merkezlere yapılabilir.

Bağışlanacak organlar nelerdir?
Sağlıklı her organ bağışlanabilir. Ülkemizde; kalp, karaciğer, akciğer, böbrek, pankreas gibi organlar, kalp kapağı, gözün kornea tabakası, kas ve kemik iliği dokuları başarı ile nakledilmektedir.

Organ bağışı yapılsa bile her ölümden sonra organ nakli yapılır mı?
Evde veya yolda vefat eden bir kimse bağış kartı ve ailesinin rızası olsa bile organları alınamaz. Organ alınıp nakil yapılabilmesi için kişinin yoğun bakımda ventilatöre bağlı ölmesi ( beyin ölümü) gerekir. Nakil işlemleri profesyonel bir organ nakli ekibi tarafından yapılabilir. Herkesin organ çıkarma, nakil yapma yetkisi ve yetisi yoktur. Bir organın bir başka kişiye nekledilebilmesi için doku uyumunun olması gerekmektedir. Alıcı ve vericinin doku uyumu testlerle bakılır. Test sonucu en uygun alıcı bulunup o kişiye organ nakli gerçekleştirilir. Organ alım işlemi uzman doktorlar tarafından ameliyathane koşullarında yapılır, sıradan bir ameliyattan görünüm olarak farklı değildir ve organları alınan kişinin cenazesi son derece özenli bir şekilde vücut bütünlüğü bozulmadan aileye teslim edilir. Bu konu da gerekli hassasiyet gösterilmektedir.

Aileden izin alınır mı?
Kişi organ bağışında bulunmuş, organ bağış kartı üzerinden çıkmasına rağmen kesinlikle aile rızası olmadan organları alınamaz. Organ bağışı kişinin vasiyeti niteliğindedir. Bağış kartı ve form doldurulur iken formun bir bölümünde beyin ölümü gerçekleştikten sonra da kişinin beyin ölümü gerçekleştiğinde aileden alınır. Bağışta bulunan kişinin yaptığı bağış ile ilgili ailesini bilgilendirmesi ailenin onay vermesini kolaylaştırmaktadır.

Sağlık sorunlarınız var buna rağmen bağışladığınız organlarınız kullanılabilir mi?
İleri yaş, süregelen sağlık sorunları, alkol ve sigara alışkanlığı organ bağışına engel değildir.

Organ Bağışından Vazgeçebilir Misiniz?
Organ bağışından vazgeçebilirsiniz. Organ bağışından vazgeçtiğinizde, size verilen organ bağış belgesini üzerinizde taşımaktan vazgeçip, imha etmeniz yeterlidir.

Organ bağışı dini açıdan uygun mudur?
Diyanet İşleri Başkanlığı 6.3.1980 tarih ve 396 sayılı kararı ile organ naklinin caiz olduğunu açıklamıştır. Diğer İslam Ülkelerinde ve diğer bütün büyük dinlerde de benzer kararlar mevcuttur. Hıristiyanlık, Yahudilik, Budizm gibi diğer dinler de organ bağışı insan sevgisinin bir parçası olarak kabul edilmektedir. Kim bir kimseye hayat verirse, o sanki bütün insanlara hayat vermişçesine sevap kazanır. ( Maide Suresi, Ayet 32 ) Nakledilen organın kıyamet günü asıl sahibine döndürülmesinde bir tereddüt var ise Kıyame Suresi 3. ve 4. Ayette ‘İnsan kendisinin kemiklerini bir araya getiremeyeceğimizi mi sanıyor? Evet, bizim onun parmak uçlarını bile aynen eski haline getirmeye gücümüz yeter.’ ( Kıyame Suresi, Ayet 3-4) beyan bulunduğu bilinmelidir.