Zona Hakkında Genel Bilgiler
Hastalık Detayları ve Sık Sorulan Sorular
Vücudunuzda saklanan suçiçeği virüsünün yıllar sonra yeniden aktifleşerek, yerleştiği sinir kablosunu iltihaplandırması ve o sinirin deriye bağlandığı bölgede şiddetli yanma, ağrı ve su toplamalı döküntüler (vezikül) oluşturmasıdır.
Hayır, zona sadece geçmişte suçiçeği hastalığı geçirmiş kişilerde ortaya çıkar. (Ancak zona olan birinin yaralarındaki sıvıya temas eden, hayatında hiç suçiçeği geçirmemiş bir kişi, zona değil 'suçiçeği' olarak hastalığı kapabilir). Yaşlılık, ağır stres, Covid-19 geçirme, kemoterapi alma veya aşırı yorgunluk gibi bağışıklığın düştüğü her an virüs uyanabilir.
Hastalık genellikle döküntüden 2-3 gün önce, ciltte hiçbir şey yokken o bölgede başlayan şiddetli yanma, karıncalanma, batma ve kaşıntı (sinir ağrısı) ile başlar (Hasta kas ağrısı veya kalp krizi sanabilir).
Birkaç gün sonra bu ağrılı bölgenin üzerinde kırmızı lekeler ve içi sıvı dolu kabarcıklar çıkar. Zona döküntüsünün en önemli özelliği: Vücudun ortasından (omurga/göbek çizgisi) asla karşı tarafa geçmez. Sadece sağ veya sol yarıda, bir şerit (kemer) halinde çıkar.
Zona'nın en korkutucu komplikasyonudur. Hastanın cildindeki yaralar 2-3 hafta içinde kabuklanıp tamamen iyileşse bile, virüsün sinirde yarattığı tahribat nedeniyle o bölgedeki şiddetli elektrik çarpması / yanma hissi aylarca, hatta yıllarca sürebilir. Hastalar o bölgeye kıyafet değmesine bile dayanamazlar.
Eğer zona yüzdeki 3'lü siniri (Trigeminal sinir) tutarsa, döküntüler alın, göz kapağı ve burnun ucunda çıkar. Göz içine yayılan virüs, korneada kalıcı yaralar açarak körlüğe neden olabilir. Yüzde çıkan zona için acilen Göz doktoru muayenesi şarttır.
İlk 72 Saat Altın Süredir. Döküntüler başlar başlamaz (ilk 3 gün içinde) yüksek doz Antiviral İlaçlar (Valasiklovir vb.) başlanırsa virüsün çoğalması durdurulur, yaralar hızla kurur ve en önemlisi aylar sürecek olan o korkunç sinir ağrısı (nevralji) riski büyük ölçüde engellenir. Hastaya döküntüleri kurutucu kremler, B12 vitaminleri ve dayanılmaz ağrılar için özel sinir (nöropati) ilaçları reçete edilir.
Sağlık kütüphanesi içeriklerimiz yalnızca bilgilendirme amaçlı ve kayıt tarihindeki bilimsel verilerle hazırlanmıştır. Sağlığınızla ilgili tüm sorularınız, endişeleriniz, teşhis veya tedavi için mutlaka doktorunuza veya sağlık kuruluşuna başvurunuz.
