Trikotillomani Hakkında Genel Bilgiler
Hastalık Detayları ve Sık Sorulan Sorular
Kişinin başındaki saçları, kaşlarını veya kirpiklerini sürekli ve tekrarlayıcı bir şekilde, kel bölgeler (kellik) oluşturacak kadar kendi elleriyle çekip yolması yönündeki dürtüsel kontrol bozukluğudur.
Saçkıran (Alopesi Areata) gibi deri hastalıklarında saç 'kendiliğinden' oval şekilde dökülür ve cildiye doktoru tedavi eder.
Trikotillomanide ise SAÇLAR SAĞLAMDIR; dökülmezler, kişi kendi elleriyle, parmaklarına dolayarak o kılları KOPARIR. Psikiyatrik bir sorundur. Çekilen alanlarda kıl köklerinin (kırık saç uçlarının) farklı boylarda olduğu görülür.
Koparmadan önce beyinde korkunç bir kaşıntı (gerginlik) hissi birikir. Kişi, saçı kökünden çektiğinde (ve o cızırtılı fiziksel acıyı duyduğunda), beyin tıpkı bir uyuşturucu almış gibi 'Endorfin' (rahatlama/haz hormonu) salgılar. O kısa süreli rahatlama o kadar bağımlılık yapar ki, hasta her strese girdiğinde bu hazzı tekrar yaşamak için saçlarını yolmaya devam eder.
Trikotillomani hastalarının bir kısmı (%10-20), yoldukları o saç tellerini veya saç kökündeki o beyaz zarı (soğanı) dişleriyle çiğner ve YUTAR (Trikofaji). İnsan midesi saçı eritemez. Yıllarca yutulan bu saçlar midede ve bağırsakta 'Trikobezoar (Saç Yumağı/Topu)' adı verilen devasa, taş gibi taşlaşmış bir kitle oluşturur. Mideyi tamamen tıkayan bu dev top, acil açık ameliyatla çıkarılmak zorundadır.
Dürtüsel olarak saçını koparan kişi, 5 dakika sonra kel kalan kafasını aynada gördüğünde büyük bir vicdan azabı, utanç ve kendinden iğrenme duygusu (depresyon) yaşar. Kelliği saklamak için yaz/kış şapka, peruk veya bere takar. İnsanların saçına bakacağından (deli olduğunu düşüneceğinden) korktuğu için kuaföre, okula veya dışarı (rüzgarlı havalara) çıkamaz hale gelir.
Hasta dermatoloğa değil PSİKİYATRİYE gitmelidir.
1. İlaç Tedavisi: OKB tedavisinde kullanılan, dürtüleri bastıran yüksek doz Antidepresanlar (SSRI'lar) beynin serotonin dengesini sağlayarak o 'koparma isteğini' törpüler.
2. Psikoterapi (Altın Anahtar): İlaç tek başına yetmez. Alışkanlığı Tersine Çevirme Terapisi (HRT) uygulanır. Hastaya, elinin saça gittiğini (farkındalık) hissettiği ilk an, koparmak yerine elini yumruk yapmak, stres topu sıkmak veya bacaklarının arasına saklamak (karşıt tepki) öğretilir. Bu sayede beyin yeni bir rahatlama yolu bularak saç koparma bağımlılığından kurtulur.
Sağlık kütüphanesi içeriklerimiz yalnızca bilgilendirme amaçlı ve kayıt tarihindeki bilimsel verilerle hazırlanmıştır. Sağlığınızla ilgili tüm sorularınız, endişeleriniz, teşhis veya tedavi için mutlaka doktorunuza veya sağlık kuruluşuna başvurunuz.
